Veelgestelde vragen over de overgang

Hieronder beantwoorden onze Physician Assistants veelgestelde vragen tijdens het overgangsklachten-spreekuur.

Hoe weet ik of ik in de overgang ben?

De overgang begint vaak met subtiele veranderingen. Veel vrouwen merken eerst dat hun menstruatie verandert: kortere of langere cycli, heviger bloedverlies of juist menstruaties die overslaan. Daarnaast komen klachten zoals opvliegers, slechter slapen, stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en concentratieproblemen veel voor.

Omdat deze klachten soms lijken op stress of burn-out, is het niet altijd direct duidelijk dat hormonen een rol spelen. Een gespecialiseerd overgangsspreekuur kan helpen om dit goed in kaart te brengen.

Is hormoontherapie veilig?

Voor veel vrouwen is hormoontherapie (HST) een veilige en effectieve behandeling tegen overgangsklachten, vooral bij opvliegers, nachtzweten, slaapproblemen en vaginale droogheid.

De veiligheid hangt af van jouw leeftijd, medische voorgeschiedenis en het moment waarop je start. In het algemeen is HST het meest geschikt wanneer je start rond de overgang of binnen 10 jaar na de laatste menstruatie. Samen worden de voordelen en mogelijke risico’s zorgvuldig afgewogen.

Welke hormonen veranderen tijdens de overgang?

Tijdens de overgang maken de eierstokken steeds minder hormonen aan. Vooral deze hormonen spelen een rol:

• oestrogeen → invloed op opvliegers, botten, vagina, blaas en stemming
• progesteron → invloed op cyclus, slaap en onrust
• testosteron → invloed op libido, energie en spierkracht

Juist de schommelingen in deze hormonen kunnen veel lichamelijke en mentale klachten veroorzaken.

Wat helpt tegen opvliegers?

Opvliegers kunnen vaak verminderen met een combinatie van:

• hormoontherapie
• Stop met het drinken van alcohol en beperk caffeine tot 2 kopjes koffie in de ochtend.
• Probeer suikers zo veel mogelijk te vermijden
• goede slaap
• stressreductie
• regelmatige beweging
• ademhalings- en ontspanningsoefeningen
• niet-hormonale medicatie als hormonen niet gewenst zijn

Welke aanpak het beste werkt, verschilt per vrouw. Daarom is persoonlijk advies belangrijk.

Wat kun je doen bij vaginale droogheid?

Vaginale droogheid komt veel voor tijdens en na de overgang doordat het slijmvlies dunner en droger wordt.

Mogelijke behandelingen zijn:

• lokale vaginale oestrogenen
• hydraterende vaginale gels
• seksuele begeleiding
• bekkenbodemtherapie
• laserbehandeling bij langdurige klachten

Een behandeling op maat kan veel verlichting geven bij droogheid, pijn bij het vrijen en terugkerende blaasproblemen.

Hoe lang duurt de overgang?

Gemiddeld duurt de overgang 5 tot 10 jaar. Klachten kunnen al starten vanaf het 40e levensjaar en soms zelfs eerder. De menopauze — je laatste menstruatie — ligt gemiddeld rond het 51e levensjaar.

Ook na de menopauze kunnen sommige klachten, zoals vaginale droogheid of slaapproblemen, nog langer aanwezig blijven.

Wanneer is het verstandig om hulp te zoeken?

Het is verstandig om hulp te zoeken wanneer overgangsklachten invloed hebben op je dagelijks functioneren, bijvoorbeeld als je:

• slecht slaapt
• veel opvliegers hebt
• je emotioneel uit balans voelt
• klachten op je werk merkt
• last hebt van pijn bij het vrijen
• urineverlies of blaasproblemen ervaart
• twijfelt of je klachten hormonaal zijn

Goede begeleiding kan veel verschil maken in hoe je je voelt.